Đời sống     Dịch vụ XIVILA
  Dịch vụ phát triển thương hiệu cá nhân 20/09/2015  

Ảnh hưởng của Mạng lưới quan hệ đối với sự thành công trong sự nghiệp

Steve Jobs đã ra đi được 3 năm.

Kể từ đó, nhiều cuốn sách đã được viết, nhiều bộ phim đã được dựng.

Mỗi tác phẩm đều tưởng nhớ và chia sẻ những bí mật mà ông đã dùng để xây dựng nên công ty lớn nhất thế giới; những điều như quan tâm tới từng chi tiết, thu hút những nhân tài tầm cỡ thế giới và sử dụng họ với những tiêu chuẩn cao.

Chúng ta nghĩ chúng ta hiểu điều gì làm nên thành công của ông.

Nhưng thực ra chúng ta không hiểu gì cả.

Chúng ta bỏ qua những nguyên tắc có thể sử dụng được đối với thành công bằng cách gán cho chúng tên gọi như những tính cách cá nhân.

Điều mà chúng ta thường bỏ qua là sự tương tác nghịch lý giữa hai phẩm chất dường như trái ngược của Steve Jobs: sự tập trung điên cuồngtính tò mò vô độ. Đây không phải chỉ là 2 thế mạnh ngẫu nhiêu. Đây có lẽ là những phẩm chất quan trọng nhất dẫn đến bất cứ điều gì khác.

Sự tò mò của Jobs tiếp nhiên liệu cho cảm hứng của ông và cho ông cơ hội tiếp cận với những hiểu biết, kỹ năng, giá trị và con người độc nhất tầm cỡ thế giới, những điều có thể bổ sung cho những tuyệt chiêu của ông. Sự tập trung của Jobs gộp tất cả những điều đó và mang chúng đến với thế giới của điện tử cá nhân.

Tôi không nói điều trên chỉ với vai trò như 1 người đã ngốn ngấu từng bài viết, bài phỏng vấn và cuốn sách viết về ông.

Tôi nói điều này như 1 người đã phỏng vấn nhiều nhà khoa học về mạng lưới quan hệ hàng đầu thế giới trong cuộc tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi làm thế nào mạng lưới quan hệ tạo nên lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh cũng như trong sự nghiệp.


Yếu tố đơn giản lý giải điều thực sự tạo nên thành công trong sự nghiệp.

Vào tháng 12 năm 2013, tôi đã phỏng vấn một trong những nhà khoa học hàng đầu thế giới về mạng lưới quan hệ, Ron Burt. Trong cuộc phỏng vấn, ông chia sẻ một biểu đồ đã hoàn toàn đảo lộn hiểu biết của tôi về thành công. Đây là một biến thể đơn giản hoá của nó.


Kết luận là gì? Dựa trên nhiều nghiên cứu bằng việc đánh giá trực tiếp đối tượng, việc đơn giản là tham gia vào một mối quan hệ mở thay vì đóng là dấu hiệu tốt nhất cho thành công trong sự nghiệp.

Trên biểu đồ, càng đi về phía bên phải, bạn càng hướng đến một mạng lưới đóng hơn, thì bạn càng phải nghe đi nghe lại cùng những ý tưởng giống nhau, điều này càng củng cố những điều mà bạn đã tin tưởng. Càng đi về bên trái bạn càng hướng đến môt mối quan hệ mở, càng tiếp xúc thường xuyên với những ý tưởng mới. Người ở bên trái luôn thành công hơn hẳn người ở phía bên phải.

Thực tế là, nghiên cứu chỉ ra rằng một nửa những thành công trong sự nghiệp dự đoán được dựa trên yếu tố này.

Có bao giờ bạn có những lúc nghe thấy điều gì đó rất hấp dẫn đến mức thôi thúc muốn biết thêm về nó, nhưng lại rất điên rồ đến mức bạn phải từ bỏ một vài trong số những niềm tin cơ bản của mình để chấp nhận ý tưởng kia?

Đây là một trong những khoảnh khắc đó đối với tôi. Chưa bao giờ trong những cuốn sách mà tôi đã từng đọc về sự tự lực, thành công sự nghiệp, về kinh doanh hay về Steve Jobs dẫn tôi đến ý tưởng này.

Tôi tự hỏi, “Làm thế nào cấu trúc mạng lưới quan hệ của một người có thể trở thành dự báo mạnh mẽ nhất cho thành công của sự nghiệp?”.


Mạng lưới quan hệ đóng ảnh hưởng tới sự nghiệp của bạn thế nào?

Để hiểu sức mạnh của một mạng lưới mở, điều quan trọng là phải hiểu thứ trái ngược với nó: Một mạng lưới đóng.

Hầu hết mọi người giam sự nghiệp của mình trong những mạng lưới đóng; đó là mạng lưới quan hệ của những người đã biết rõ về nhau. Người ta thường tụ tập lại trong cùng một ngành nghề, cùng một tôn giáo, cùng một đảng phái chính trị (ở VN thì thậm chí ko có sự lựa chọn ^^). Trong một mạng lưới đóng như thế, mọi thứ dễ dàng được thực hiện vì bạn đã xây dựng niềm tin, và bạn biết tất cả những quy luật bất thành văn và những điều lệ rút gọn. Điều này rất tiện lợi vì nhóm tụ hội trên cùng những cách nhìn thế giới mà chính bạn cũng chấp nhận (và được chấp nhận).

Để hiểu vì sao mọi người dành hầu hết thời gian của mình trong những mạng lưới đóng, hãy thử hình dung điều gì xảy ra khi một nhóm những người xa lạ được tập hợp lại với nhau:

David Rock, sáng lập học viện Tâm lý học lãnh đạo (Neuroleadership Institude), tổ chức hàng đầu trong việc hỗ trợ các nhà lãnh đạo thông qua nghiên cứu khoa học tâm lý, giải thích quá trình này:

Chúng ta đã tiến hóa đến việc đặt mọi người vào những nhóm trong và nhóm ngoài. Chúng ta đặt hầu hết mọi người và những nhóm ngoài của chúng ta và một số người vào nhóm trong của chúng ta. Điều này phụ thuộc vào việc chúng ta quan tâm đến người khác hay không. Quá trình này là một sản phẩm của sự tiến hóa trong lịch sử của chúng ta khi chúng ta sống trong những nhóm nhỏ và những người lạ mà ta không hiểu rõ sẽ không được tin tưởng.

Bằng cách hiểu quá trình này, chúng ta có thể bắt đầu hiểu được vì sao thế giới trở nên như ngày nay. Chúng ta hiểu vì sao Đảng Cộng hòa và Đảng dân chủ không thể thông qua những dự luật rõ ràng là có lợi cho xã hội. Chúng ta hiểu vì sao tôn giáo trong lịch sử có thể dẫn tới chiến tranh. Nó giúp chúng ta hiểu vì sao chúng ta có bong bóng, có hoảng loạn, và có mốt.


Sức mạnh đáng ngạc nhiên, và khó khăn của mạng lưới quan hệ mở

Những người nằm trong mạng lưới quan hệ mở đều có những thách thức và cơ hội riêng biệt. Bởi họ là một phần của nhiều nhóm khác nhau, họ có những mối quan hệ, trải nghiệm và hiểu biết rất khác biệt mà những người trong nhóm của họ không có.

Điều này gây thách thức do nó có thể dẫn đến cảm giác như một người ngoài lề, kết quả của những hiểu lầm và đánh giá sai do ít người hiểu vì sao bạn nghĩ theo cách của bạn. Điều này cũng là 1 khó khăn do nó đòi hỏi phải đồng hóa những quan điểm khác biệt và mâu thuẫn trong thế giới quan của bạn.

Trong một trong những bộ phim yêu thích hàng đầu của tôi, The Matrix, nhân vật chính Neo, tiếp xúc với một thế giới hoàn toàn mới. Một khi đi vào, anh không thể bước ra. Anh trở thành người ngoài trong nhóm mới của mình, và anh trở thành người ngoài trong cuộc sống của chính anh. Anh đã có một trải nghiệm mà mọi người anh từng gặp sẽ không bao giờ hiểu. Hiện tượng này cũng xảy ra khi chúng ta bước vào những thế giới với con người mới.

Mặt khác, có một mạng lưới quan hệ mở theo nhiều cách, là một cơ hội lớn:

  • Cái nhìn chính xác hơn về thế giới. Nó cung cấp cho họ khả năng rút ra thông tin từ những nhóm khác nhau do đó tránh khỏi những sai lầm. Một nghiên cứu bởi Philip Tetlock chỉ ra rằng người có mạng lưới mở có khả năng dự đoán tốt hơn những người có mối quan hệ đóng.
  • Khả năng làm chủ quá trình chia sẻ thông tin. Trong khi họ không phải người đầu tiên tiếp nhận thông tin, họ có thể là người đầu tiên giới thiệu thông tin này cho một nhóm khác. Kết quả là họ có thể tận dụng ưu thế đi đầu.
  • Khả năng đóng vai trò như một người phiên dịch/kết nối giữa các nhóm. Họ có thê tạo ra giá trị bằng cách đóng vai trò trung gian và kết nối hai người hay tổ chức, giúp đỡ các bên ít khi có khả năng làm việc với nhau.
  • Có nhiều ý tưởng đột phá hơn. Brian Uzzi, giáo sư về Thay đổi phong cách lãnh đạo và tổ chức của Trường quản lý Kellogg, đã thực hiện một nghiên cứu mang tính lịch sử, khi ông xem xét hàng chục triệ nghiên cứu trong suốt lịch sử. Ông đã so sánh kết quả của những nghiên cứu đó với số lượng những trích dẫn (liên kết từ những bài báo nghiên cứu khác) mà chúng nhận được và số lượng những bái báo mà chúng tham chiếu đến. Một mô hình hấp dẫn xuất hiện. Những nghiên cứu hàng đầu có tham chiếu đến 90% là thông thường và 10% là không điển hình (nghĩa là tham chiếu từ lĩnh vực khác). Quy luật này là không đổi theo thời gian và với những ngành nghiên cứu khác nhau. Những người có những mạng lưới mở thường có xu hướng tạo ra những sự kết hợp không điển hình (khác biệt).


Xét lại lịch trình thành công của Steve Jobs

Từ sự theo đuổi trí tò mò trong những lĩnh vực khác nhau trong suốt cuộc đời, Steve Jobs đã phát triển một nhãn quan, năng lực, và mạng lưới độc nhất; những thứ mà không ai trong ngành công nghiệp máy tính từng có. Ông đã biến những lợi thế độc nhất này thành công ty lớn mạnh nhất thế giới bằng cách sở hữu một sự tập trung sắc như dao cạo. Trong Apple, ông loại bỏ thẳng tay những người, sản phẩm và hệ thống không phải là tầm cỡ thế giới.

Nhiều người có thể nhanh chóng gán cho mỗi phần cuộc đời của Steve Jobs như là những năm tháng “mất mát” hay “bị ruồng bỏ”. Tuy nhiên, khi chúng ta nhìn cuộc đời ông như một sự đền bù, chúng ta sẽ thấy sự chuyển hướng này chính là những yếu tố tối quan trọng trong thành công của Steve Jobs.

Điều được cho là phép màu của Steve Jobs hay những khiếm khuyết trong tính cách của ông trở thành những nguyên tắc có thể nhân rộng mà chúng ta có thể làm theo.

Chính từ điểm thuận lợi này mà chúng ta có thể bắt đầu hiểu được câu nói sau của Steve Jobs trong bài phỏng vấn với Wired vào năm 1995:

Sự sáng tạo chỉ đơn giản là kết nối sự vật với nhau. Khi bạn hỏi một người sáng tạo làm thế nào họ làm điều gì đó, họ sẽ cảm thấy xấu hổ vì họ thực ra chẳng thực sự làm điều gì, họ chỉ đơn giản là đã nhìn thấy điều gì đó.

Sau 1 khoảng thời gian, mọi thứ trở nên hiển nhiên đối với họ. Đó là bởi họ có thể kết nối các kinh ngiệm mà họ từng có và tổng hợp lại thành những thứ mới. Và lý do họ có thể làm thế là vì họ đã có nhiều trải nghiệm hơn hoặc họ đã nghĩ hiều về những trải nghiệm đó hơn những người khác.

Không may là, điều này quá hiếm khi xảy ra. Rất ít người trong ngành của chúng ta từng có những trải nghiệm đa dạng.

Bởi vậy họ không có đủ các điểm để kết nối, và họ đi đến những giải pháp rất “tuyến tính” (đơn thuần) mà không có một quan điểm, tầm nhìn toàn diện về vấn đề. Càng hiểu rộng hơn về trải nghiệm của con người, chúng ta sẽ càng có những thiết kế tốt hơn.


Hãy cứ khao khát, hãy cứ dại khờ

Trong lịch sử loài người, tất cả mọi xã hội bao gồm cả bản thân chúng ta đã tạo ra những huyền thoại chia sẻ chung một yếu tố giống nhau, đó là hành trình của người anh hung.

Đây là hành trình dưới góc nhìn của Joseph Campbell, người khởi đầu của thuật ngữ…

Ban đầu mọi thứ thật tuyệt. Anh cảm thấy bình thường và thoải mái. Sau đó có gì đó xảy ra, và anh thay đổi. Anh bắt đầu cảm thấy như người ngoài trong văn hóa của chính anh. Anh che dấu một phần của con người để hòa hợp, nhưng không có tác dụng. Anh cảm thấy được yêu cầu phải ra đi và thỏa mãn con người mình, nhưng có rất nhiều điều không chắc chắn. Bởi thế, ban đầu anh ngần ngại.

Cuối cùng, anh thực hiện một bước nhảy. Anh đi qua những khó khăn và anh học được cách định hướng trong thế giới mới. Cuối cùng, anh vượt qua mọi thách thức. Đến khi đó, anh trở về với văn hóa cũ của mình và có một ảnh hưởng to lớn bởi anh chia sẻ những hiểu biết độc nhất mà mình học được.

Truyền thuyết về hành trình của người anh hùng xuất hiện trong mọi nơi từ những bộ phim kinh điển ( Start Wars) đến những anh hùng mà chúng ta tôn thờ (Steve Jobs), bởi nó chạm đúng vào phần cốt lõi của trải nghiệm của con người.

Lĩnh vực khoa học về mạng lưới quan hệ đã chỉ cho chúng ta 2 điều.

  • Hành trình của người anh hùng là kế hoạch chi tiết cho thành công của sự nghiệp
  • Tất cả chúng ta đều có thể trở thành anh hùng. Chỉ phải hy sinh một chút niềm tin khi bạn đi theo trái tim và sự tò mò để đến với thế giới mà bạn chưa từng biết. Như Steve Jobs đã nói,

“Bạn không thể kết nối các điểm bằng cách nhìn về phía trước; bạn chỉ có thể kết nối chúng khi nhìn lại. Bởi thế bạn phải tin rằng các điểm sẽ kết nối với nhau theo một cách nào đó trong tương lai của bạn”


P/S: Bài viết này dịch tử nguyên bản: The No. 1 Predictor Of Career Success According To Network Science đăng trên Medium.com - Dịch giả: Đỗ Trung Hiếu.

Mong nhận được sự góp ý từ các bạn để bản dịch tốt hơn.


0    2    1143